فردريك چارلز ريچاردز ( مترجم : مهين دخت بزرگمهر )
353
سفرنامه فرد ريچاردز ( فارسى )
پايان مسافرت براى ترك گفتن ايران بايد با در نظر گرفتن وضع هوا در پايان سال تصميم گرفت . دسامبر و ژانويه و فوريه بعضى از اوقات براى مسافرانى كه قصد دارند از معابر كوهستانى بگذرند دامى پهن مىكند . در حالى كه دوستان شما از اتفاقاتى كه برايشان پيش آمده و دو يا سه هفته در يك قهوهخانه محقر توقف كردهاند برايتان سخن مىگويند . سپس بهار فرا مىرسد و اين محلها را غير قابل عبور مىسازد . دو سال قبل ، سرماى زمستان به قدرى شديد بود كه رانندگان محلى ايرانى مسافران را ، در حالى كه از شدت سرما منجمد شده و مشرف به مرگ بودند ، به شهر آوردند . امروز مىتوان دربارهء مسافرت با هواپيما در ايران گفتوگو كرد . گرچه مسافرت به اين وسيله خيلى سريعتر انجام مىگيرد و عبور از معابر كوهستانى را امكانپذير مىسازد ، اگر يك بار در برف و كولاك با هواپيما مسافرت كرديد بار دوم آن را مسافرت مطبوعى نخواهيد پنداشت . اوايل دسامبر براى اينكه مسافر معمولى از دوستان خود در تهران خداحافظى كند و پوستين خود را بپوشد و آغاز سفر نمايد خيلى سرد است . پس از بستن و آماده كردن وسايل سفر بايد از هر جامهاى دو دست در بر كرد چون جادهء همدان ، در محلى كه با جادهء قزوين تلاقى مىكند ، محلى بادگير و سرد است . از همدان و كرمانشاه بايد هنگام بازگشت وقتى كه با دوستان و آشنايان قديم تجديد عهد مىكنيد ديدن نماييد . آخرين خاطرهء خداحافظى و وداع كه از مسافرت به ايران در خاطر دارم ميهمانى شام بسيار مطبوعى بود كه در كرمانشاه براى ما ترتيب داده شد و كليهء افراد انگليسى و اروپايى مقيم آن شهر در آن شركت داشتند . صبح روزى كه ضيافت